• Wpisów: 16374
  • Średnio co: 5 godzin
  • Ostatni wpis: 1 rok temu, 18:37
  • Licznik odwiedzin: 941 766 / 3510 dni
 
nortus
 

Odmiana nazwisk

Nazwiska polskie, a także obce, które można podporządkować polskim wzorcom deklinacyjnym, odmieniają się. Wybór odpowiedniego wzorca odmiany zależy głównie od:
płci właściciela,
jego narodowości,
zakończenia nazwiska (może chodzić albo o zakończenie fonetycznej formy nazwiska, albo o zakończenie tematu).

Nazwiska polskie zakończone na: -ski (-ska), -cki (-cka),-dzki (-dzka) mają odmianę przymiotnikową, np. Kowalski, Kowalska, Kowalskiego, Kowalskiej, Kowalskim, Kowalską.
Również przymiotnikową odmianę mają nazwiska męskie obcego pochodzenia zakończone na -y, -i, takie jak: Batory, Rakoczy, Modigliani, np. Batorego, Batoremu, Batorym. Jedynie w mianowniku liczby mnogiej przyjmują one rzeczownikową końcówkę -owie (Batorowie).

Nazwiska męskie zakończone na -e, takie jak: Lange, Linde,odmieniają się w liczbie pojedynczej według deklinacji przymiotnikowej, lecz w narzędniku i miejscowniku mają końcówkę -em, np. Langego, Langemu, Langego, Langem. W liczbie mnogiej nazwiska takie odmieniają się według wzoru odmiany męskich rzeczowników osobowych, np. Langowie, Langów, Langom, Langów.

Podobnie odmieniają się nazwiska obce zakończone w wymowie na -e, lecz pisane przez -é, -ée,
-ai, -ais, np. Merimée (czyt. merime), Meriméego; Rebelais (czyt. rebele), Rebalais'go. Po nie wymawianej literze spółgłoskowej -s stawiamy apostrof. W liczbie mnogiej pozostają w zasadzie nieodmienne.

Nazwiska męskie polskie i obce zakończone na -a odmieniają się w liczbie pojedynczej według deklinacji żeńskiej, np. Kapusta, Kapusty, Kapuście; Gambetta, Gambetty, Gambetcie; Zola, Zoli, Zoli. W liczbie mnogiej natomiast odmieniają się według deklinacji męskiej, np. Kapustowie, Kapustów.

Nazwiska polskie i inne słowiańskie zakończone na -o odmieniają się tak samo jak nazwiska zakończone na -a, np. Kościuszko, Kościuszki, Kościuszce, Kościuszkowie; Szewczenko,Szewczenki, Szewczence,Szewczenkowie.Natomiast niesłowiańskie nazwiska zakończone na -o odmieniają się według wzoru deklinacji męskiej, np. Picasso, Picassa, Picassowi.

Nazwiska męskie polskie i obce zakończone na spółgłoskę odmieniają się jak rzeczowniki pospolite o tym samym zakończeniu, np. Nowak, Nowaka,Nowakowi; Schiller, Schillera,Schillerowi. Nazwiska typu Marzec, Kwiecień, Malec, Dudek, podobnie jak rzeczowniki pospolite o tym samym brzmieniu, mają w przypadkach zależnych obu liczb oraz w mianowniku liczby mnogiej temat oboczny bez e, np. Kwiecień, Kwietnia, Kwietniowi, Kwietniowie.

Nie odmienia się nazwisk obcych, które ze względu na ich formę nie dadzą się dopasować do polskich wzorców deklinacyjnych, np. Hugo (czyt. igo, akcent na ostatniej sylabie), Dubois (czyt. dibua), Nehri, Dimitrescu.

Nazwiska żeńskie odmieniają się według deklinacji przymiotnikowej lub rzeczownikowej albo też pozostają nieodmienne.

Według deklinacji rzeczownikowej odmieniają się nazwiska zakończone na -ska, -cka, -dzka, -owa, np. Kowalska, Kowalskiej; Bogucka, Boguckiej; Walczakowa, Walczakowej.

Według deklinacji rzeczownikowej odmieniają się nazwiska żon zakończone na -ina oraz córek zakończone na -ówna, -anka, np. Zarębina, Zarębiny, Zarębinie; Mazurówna, Mazurówny, Mazurównie; Skarżanka, Skarżanki, Skarżance.

Inne nazwiska kobiet nie odmieniają się, np. Nowak, Dydek, Linde, Siodło, chyba że występują w formach z zakończeniami -owa, -ina, -ówna, -anka.

Uwaga! Istnieje nieliczna grupa nazwisk obcych, które mają zarówno pisownię oryginalną, jak i spolszczoną, np. Shakespeare - Szekspir, Washington - Waszyngton, Voltaire - Wolter, Molière - Molier, Rousseau - Russo, Balzac - Balzak, Chopin - Szopen, Montesquieu - Monteskiusz, Descartes - Kartezjusz (w dwu ostatnich przypadkach spolszczono łacińską formę nazwisk).

 
Autor: Anita Hauzer


Odmiana imion

Wszystkie imiona polskie powinny być odmieniane (jedyny wyjątek: Beatrycze).

W odniesieniu do imion obcych stosujemy następujące zasady:

Odmieniają się wszystkie imiona żeńskie zakończone na samogłoskę -a, np. Ornella (Ornelli, Ornellę), Martha (Marcie, Marthę), Cynthia (Cynthii, Cynthię).


Pozostałe imiona żeńskie nie odmieniają się, np. Sally, Alice, Jacqueline, Margaret, Michelle, Shirley.


Odmieniają się imiona męskie zakończone w wymowie:
- na spółgłoskę, np. Francis, Francisa, Francisie; John, Johna, Johnie; Jacques, Jacques'a,   Jacques'u,
- na -a, np. Sasza, Saszy, Saszę,
- na -o, np. Benito, Benita, Benicie,
- na -y, np. Henry, Henry'ego, Henrym,
- na -i, np. Giovanni, Giovanniego, Giovannim.


Można też odmieniać, zwłaszcza w języku pisanym, imiona akcentowane na ostatniej sylabie, np. André, Andrégo, Andrém; René, Renégo, Reném; Louis, Louisa, Lousie. Jednak imię François nie jest odmieniane.


Pozostałe imiona męskie nie odmieniają się, np. Matthew, Andrew, Cesare.

 
Autor: Anita Hauzer

www.interklasa.pl/

Nie możesz dodać komentarza.

  Wyświetlanie: od najstarszego | od najnowszego
  •  
     
    mojego nazwiska za chiny nie odmienisz :P hehe:)
     
  • awatar
     
     
     
  •  
     
    jak powiedzial Nikos Dyzma:-"...bo my Polacy jestesmy stworzeni do tego co Polskie,...bo każdy Polak ma polski organizm". I Polskie nazwisko.
     
  •  
     
    @krzyslav: prawdaaaaaaaaaaaa, proste jak sprężyna. ale ostatecznie język polski każdy się uczy przynajmniej 8-10 lat w szkołach. Chociaż, na seminarium magisterskim mieliśmy koleżankę, która mówiła że pracuje na ulicy Duboisa (nie Dibuła ale mówiła Duboista). Myśleliśmy, że promotor dostanie zawału. Kobieta dorosła nie wie jak wymawia się nazwisko znane w Polsce a chce być magistrem!
     
  •  
     
    jakie to proste, prawdaaaaa? tak naprawde to sie powinno czuc a nie wiedziec i dlatego przerazenie mnie ogarnia gdy slysze mowiacych po "polskiemu", nie bylem bardzo dobry z polskiego ale mialem wspaniala polonistke ktora uczyla nas czym jest jezyk ojczysty a nie formulek