• Wpisów: 16374
  • Średnio co: 5 godzin
  • Ostatni wpis: 1 rok temu, 18:37
  • Licznik odwiedzin: 941 766 / 3510 dni
 
nortus
 

Ruch lewostronny - zasada ruchu drogowego, nakazu-jąca pojazdom poruszanie się w pobliżu lewej kra-wędzi jezdni; niekiedy także rozszerzana o zasadę obowiązująca na kolejowych lub tramwajowych liniach dwutorowych,nakazującą jazdę lewym torem.

Zasada ruchu lewostronnego obowiązuje dziś w mniejszości krajów świata: w Wielkiej Brytanii oraz w krajach niegdyś od Wielkiej Brytanii zależ-nych lub będących jej byłymi koloniami, w tym m.in. - w Europie - w Irlandii, na Cyprze i Malcie,a także w Australii,Nowej Zelandii,Indiach,
Pakistanie, Sri Lance, Bangladeszu, Papui-Nowej Gwinei,Brunei,Hongkongu, RPA i innych postbrytyjs-kich koloniach Afryki (Lesotho,Botswanie, Kenii, Tanzanii, Ugandzie, Zambii, Zimbabwe), jak również w Japonii, Indonezji, Tajlandii, Makau, na Malediwach,Mauritiusie,Jamajce,Dominice, w Gujanie i Surinamie.Jednym z wyjątków zasad wyni-kających z"brytyjskości" jest zależna od Wielkiej Brytanii enklawa Gibraltar,gdzie od 1929 obowią-zuje ruch prawostronny tak, jak w sąsiedniej Hiszpanii i całej kontynentalnej Europie.

Zasada ruchu lewostronnego pochodzi jeszcze z czasów starożytnych, a -według niektórych, choć niepopartych dokumentami, przekazów - w nowożytnej
Europie została uregulowana prawem jeszcze w śred-niowieczu przez papieża Bonifacego VIII, który w roku 1300 zarządził, że pielgrzymi mają poruszać
się po lewej stronie drogi. Niezależnie jednak od tego, czy, kiedy i przez kogo wprowadzona, zasada ta jest konsekwencją faktu, iż tak piesi, jak i
konni podróżni, posługujący się w walce bronią trzymaną (w zdecydowanej większości) w prawej ręce, mogli szybciej uniknąć niespodziewanego ataku ze strony zbliżającej się z przeciwka osoby, znajdując się po lewej stronie drogi. W Japonii zasada ruchu lewostronnego została wprowa-dzona dekretem cesarskim na początku XVII wieku i wynikała z faktu,że pomiędzy samurajami porusza-jącymi się wąskimi uliczkami miast japońskich często dochodziło do zwad na tle "kto komu ma ustąpić", zwłaszcza jeśli zaczepili się bronią
noszoną u lewego boku.

W Europie odejście od ruchu lewostronnego na rzecz prawostronnego zawdzięcza się Francuzom, przy czym liczni są zwolennicy poglądu, przypisu-jącego to Napoleonowi, który m.in. w ten sposób miał wywoływać zamęt w oddziałach wojskowych swoich przeciwników, przygotowanych do ewentu-alnych bojów spotkaniowych z żołnierzami porusza-jącymi się (jak wszyscy do tej pory) lewą stroną. Inni wiążą tę zmianę z rzekomą leworęcznością cesarza, a jeszcze inni - ze swoistym buntem wobec papieskich zarządzeń Bonifacego VIII. Są też
jednak przesłanki, przemawiające za tym, że nastąpiło to we Francji nieco wcześniej.

Ruch lewostronny obowiązywał w Austro-Węgrzech aż do ich rozpadu, a w powstałych w wyniku państwach-Austrii, Czechosłowacji i na Węgrzech-obowiązywał aż do 1938/39, kiedy III Rzesza ujednoliciła zasady ruchu drogowego na ruch prawostronny we wszystkich zaanektowanych lub uzależnionych od siebie krajach. Do dzisiaj ruch lewostronny obowiązuje w Austrii w ruchu kolejowym (m.in. wiedeńska kolej miejska - S-Bahn). Na ziemiach polskich w zaborze austriackim także obowiązywał ruch lewostronny (odwrotnie niż w pozostałych dwóch), zastąpiony prawostronnym po odrodzeniu
się państwa polskiego w 1918 (tramwaje w Krakowie
- dopiero w 1925). W Kanadzie ujednolicono zasady odchodząc od lewostronności w anglojęzycznych
terytoriach w latach 20. XX wieku (niebędąca wcześniej częścią Kanady Nowa Fundlandia w 1947), w Chinach ruch ujednolicono na prawostronny w1946 (dziś wyjątek stanowi w Chinach tylko Hongkong i Makau, choć przez krótki czas z przyczyn politycz-nych w okresie "rewolucji kulturalnej"wprowadzono w całych Chinach ruch lewostronny), Szwecja odeszła od ruchu lewostronnego obowiązującego tam od 1734 (wcześniej, od 1718 obowiązywała tam
prawostronność) dopiero 3 września 1967 ("dagen H"), dostosowując się do zasad obowiązujących w sąsiednich krajach skandynawskich, Islandia 26 maja 1968, Birma - w 1970, a Nigeria - jeszcze kilka lat później.Szacuje się,że ok. 1/3 ludności świata mieszka w krajach, gdzie obowiązuje ruch
lewostronny, i że ponad 1/4 pojazdów na świecie porusza się po lewej stronie drogi.

7 września 2009 Samoa dokonały konwersji w odwrotnym kierunku, wprowadzając ruch lewostronny w miejsce prawostronnego. Motywowano to faktem, iż ruch lewostronny obowiązuje w położonych relatywnie blisko znacznie bogatszych państwach: Australii, Nowej Zelandii i Japonii. Zmiana ma umożliwić import używanych samochodów z tych krajów, co z kolei ma zwiększyć dostępność
transportu samochodowego dla zwykłych mieszkańców.

W europejskich krajach, w których obowiązuje ruch lewostronny, wbrew nasuwającej się analogii, zasada pierwszeństwa na skrzyżowaniach wcale nie
jest odwrotna, niż w krajach z ruchem prawostron-nym. Tam także obowiązuje reguła pierwszeństwa z prawej strony. Inaczej jednak jest w Japonii[2].

Wyprzedzanie natomiast zasadniczo odbywa się (inaczej niż przy ruchu prawostronnym) po prawej stronie pojazdu wyprzedzanego, a ronda objeżdża się w kierunku zgodnym z obrotem wskazówek zegara
Odmienna jest także konstrukcja samochodów: miejsce kierowcy w samochodach przeznaczonych do
ruchu lewostronnego znajduje się po prawej stronie
pojazdu, bliżej osi jezdni.

Na kolei ruch lewostronny obowiązuje także w niektórych spośród tych krajów,w których na drogach obowiązuje prawostronność, np. we Francji (z wyjątkiem Alzacji i zachodniej części Lotaryngii), Włoszech, w Szwajcarii, Szwecji,
Danii, Belgii i Portugalii. W ruchu statków wodnych natomiast, niezależnie od kraju, wszędzie obowiązuje ruch prawostronny.

Wprowadzenie ruchu prawostronnego w Czechosłowacji

W Umowie Paryskiej w 1926r. państwa sygnatariusze zobowiązały się do wprowadzenia w dogodnym czasie ruchu prawostronnego. W roku 1931 Czechosłowacja obiecała, że przejdzie na ruch prawostronny w ciągu pięciu lat. Jednak dopiero w roku 1938 zdecydowano się na wprowadzanie zmiany od 1
maja 1939.
Okupacja części państwa od 15 marca 1939 przez Niemcy przyspieszyła przejście na ruch prawostron-ny - rozkazem głównego zwierzchnika armii von
Brauchitscha wprowadzono 17 kwietnia 1939 ruch prawostronny w Protektoracie Czech i Moraw, w Pradze zaś od godziny 3 nad ranem 26 kwietnia. W Ostrawie ruch prawostronny został wprowadzony pierwszego dnia okupacji niemieckiej.
Na Słowacji ruch prawostronny wprowadzano w latach 1939-1941.

Ciekawostką jest linia tramwajowa Lidové sady - Horní Hanychov w Libercu(pierwsza linia w mieście)
której krótkie odcinki dwutorowe (od dworca do
rzeki nad Nysą) były, z powodu dochodzących linii jednokierunkowych, od początku (25 sierpnia 1897) prawostronne.

Dagen H

Dagen H, czyli "Dzień H", to dzień, w którym w Szwecji zmieniono organizację ruchu drogowego z lewostronnego na prawostronny - była to niedziela 3 września 1967, dokładnie o godzinie 5:00 rano. Litera H to skrót szwedzkiego wyrazu Högertrafik, który oznacza właśnie "ruch prawostronny".

Decyzja o zmianie organizacji ruchu drogowego została podjęta przez szwedzki parlament w 1963. Była ona jednak bardzo niepopularna wśród samych
mieszkańców. W referendum przeprowadzonym w 1955, zdecydowana większość (85%) opowiedziało się przeciw takiej zmianie. By przekonać Szwedów,
parlament prowadził przy pomocy psychologów specjalny program edukacyjny,który trwał 4 lata.

Parlament podjął taką decyzję z dwóch ważnych powodów:
a.. u wszystkich sąsiadów Szwecji obowiązywał ruch prawostronny,
b.. większość Szwedów posiadała samochody importo-wane, nie dostosowane do ruchu lewostronnego, tzn. z kierownicą po lewej stronie,co doprowadzało
wielokrotnie do czołowych kolizji podczas wyprze-dzania, gdyż możliwość sprawdzenia, czy z przodu nie nadjeżdża żaden pojazd była w tym przypadku
mocno ograniczona.

Przygotowania i przebieg
Jednocześnie wszystkie służby rozpoczęły przygoto-wania do tej skomplikowanej operacji. Na każdym skrzyżowaniu zamontowano dodatkową sygnalizację świetlną oraz odpowiednie znaki drogowe, które do Dagen H owinięte były czarnym materiałem. Na drogach wymalowano także nowe linie w kolorze białym, które przykryte zostały czarną taśmą. Do Dagen H używano linii w kolorze żółtym. W dniu, w którym nastąpiła zmiana organizacji ruchu, o odpo-wiedniej godzinie w całym kraju odsłonięto nowe znaki drogowe, zasłaniając jednocześnie stare,
które zostały później zlikwidowane. Poza skrzyżo-waniami duży problem stanowiły ulice jednokierun-kowe, których układ musiał się zmienić wraz ze
zmianą organizacji ruchu. Musiano dokonać też pewnych zmian w organizacji komunikacji zbiorowej-zakupiono około 1.000 autobusów z drzwiami po prawej stronie.Ponadto 8.000 starych autobusów dostosowano do ruchu prawostronnego poprzez wmontowanie drzwi z prawej strony. Pewnych
modyfikacji musiano także dokonać we wszystkich prywatnych samochodach, nawet w tych, które miały już kierownice z lewej strony. Chodziło tu głównie
o ustawienie przednich świateł tak, by po zmianie kierunku ruchu nie oślepiały nadjeżdżających z przodu kierowców.

Na Dagen H wybrano nieprzypadkowo wczesne godziny poranne weekendu, ponieważ wówczas ruch drogowy jest najmniejszy. Dodatkowo wprowadzono zakaz ruchu na drogach między godziną 1:00 a 6:00 rano, poza niezbędnymi w tym czasie przemieszczeniami. W stolicy kraju, Sztokholmie, ograniczenia w poru-szaniu się były jeszcze większe,ponieważ ekipy drogowców musiały poprawić więcej skrzyżowań. Ograniczenia ruchu w stolicy dotyczyły okresu od 10:00 w sobotę do 15:00 w niedzielę. Samochody, które znalazły się wówczas na drogach,musiały podporządkować się specjalnym regułom. O godzinie 4:50 w niedzielę musiały zatrzymać się i w ciągu 10 minut zmienić pas ruchu. O godzinie 5:00
mogły ruszyć, ale już zgodnie z nowymi zasadami.

Ostatecznie zmiana ruchu z lewostronnego na prawostronny została zakończona powodzeniem. W poniedziałek po Dagen H zanotowano jedynie 125 wypadków samochodowych, czyli mniej niż zwykle w ten dzień tygodnia (dotychczas było to 130 do 198 wypadków). Nie zanotowano żadnego śmiertelnego wypadku, który mógłby być spowodowany tą zmianą. Wydaje się jednak, że wielu starszych kierowców raczej zrezygnowało w ogóle z prowadzenia samo-chodu, gdyż uznało, że nie poradzą sobie z nowymi zasadami ruchu.

Można powiedzieć, że Szwedzi mają już pewną tradycję we wprowadzaniu tego typu zmian. W 1712 dodali dzień 30 lutego, by zsynchronizować kalendarz szwedzki z obowiązującym w większości świata kalendarzem juliańskim.

Przykład Szwecji zastosowany w Islandii.
Udana akcja zmiany ruchu w Szwecji zachęciła Islandię do przeprowadzenia podobnej operacji. Dokonano jej również w niedzielę rano -o godzinie 6, 26 maja 1968. Także tutaj akcja została prze-prowadzona bez większych problemów,poza jedynie chłopcem-rowerzystą, który złamał nogę. Poza tym wiele autobusów utknęło w korkach.

Nie możesz dodać komentarza.

  Wyświetlanie: od najstarszego | od najnowszego