Kończąc opowieści o Świnoujściu dodam jeszcze informacje o pozostałych  Fortach:


Fort Gerharda, zwany również Fortem Wschodnim -

jeden z fortów Twierdzy Świnoujście. Położony jest we wschodniej części Świnoujścia, w dzielnicy
Warszów, na wyspie Wolin, w pobliżu latarni morskiej.

Fort należy do najlepiej zachowanych do obecnych czasów pruskich nadbrzeżnych fortów artyleryjs-kich w Europie. Położony na wyspie Wolin,adminis-tracyjnie należy do Świnoujścia.

Wybudowany został w latach 1856-1863,przeznaczony do obrony portu przed nieprzyjacielską flotą. Dwukondygnacyjna,owalna reduta po 1863 r.otoczona wraz ze wschodnim fragmentem wałów ziemnych fosą wodną.Od 1881 r.ufortyfikowana bateria nadbrzeżna z zachodnią lawą artyleryjską i wschodnią galerią
dla dział oraz kazamatami, wyposażona dodatkowo w dwie kaponiery.

W II poł. XIXw. dwukondygnacyjna reduta, pełniąca rolę bloku koszarowo-bojowego została przebudowana
stając się zapleczem wysokich obwałowań ziemnych, skierowanych grotem w stronę północno-wschodnią. Całość do roku 1863 otoczona fosą wodną.

Zwodzony pomost przez fosę wiódł do głównego wejścia reduty i dalej na dziedziniec fortu. W latach 1870-1881 uwagę obrońców przekierowano bardziej na północ, włączając w obszar fortu jego obecną część zachodnią - dawniej baterię dział polowych. Na zachodniej lawie i na wschodniej galerii artyleryjskiej budowniczowie przewidzieli 10 stanowisk ogniowych dla dział,na których zainstalowano jedynie 4 armaty nadbrzeżne Kruppa kalibru 210 mm, oraz 7 armat 150 mm. Fort uzbrojony był również w artylerię polową i później
w karabiny maszynowe. Na południowym i północnym odcinku fosy zbudowano 2 schrony strzeleckie połączone podziemnymi tunelami z dziedzińcem fortu. Z kolei na przełomie XIX i XX doprowadzono łączność telegraficzną oraz kolej wąskotorową.

Fortyfikacja ta początkowo obsadzona była przez piechurów i artylerzystów w sile batalionu ok. 300 ludzi.
Po I wojnie światowej obiekt przeszedł pod zarząd niemieckiej marynarki wojennej,pełniąc jednocześ-nie rolę pomocniczą aż do końca IIwojny światowej
Po wojnie używany przez Rosjan, od 1962 r. prze-kazany miastu.Od opuszczenia obiektu przez Rosjan przez kilka lat pełnił funkcje magazynów, a później został opuszczony.
W 2001 roku został wydzierżawiony przez fascynatów, którzy na jego terenie prowadzą jedną z najciekawszych inicjatyw związanych z tzw. żywą historią. W Forcie rezyduje historyczny komendant Twierdzy Morskiej, a po całym obiekcie oprowadzają
przebrani w pruskie mundury studenci.

Śródszaniec fortu

Zbudowany w latach 1848/49-1859 miał wraz z wewnętrznym bastionem ceglano-ziemnym pierwotnie służyć do ostrzału okrężnego. Był wtedy otoczony
fosą z mostem zwodzonym. Szybki rozwój artylerii sprawił, że w latach 1876-77 przebudowano go całkowicie na budowlę koszarowo-sztabową i magazyn.

Ozdobna fasada antydatowana na rok 1859 pochodzi z 1877 roku, gdy przebudowano strzelnice działowe na podwójne otwory okienne.

W dole prawego cokołu bramy wykuto dwie liczby podające wysokość zewnętrzną n.p.m. starego fortu i dolnej ławy działowej. Mimo tej adaptacji, w
wewnętrznej przeciwległej ścianie pozostawiono jednak stare reliktowe strzelnice z pierścieniami do stabilizowania armat.Za to fort został osłonię-ty od nadmorskiej strony dodatkowym murem oporo-wym w wale ziemnym,tworzącym obejściowy korytarz komunikacyjny.

W stropie parteru znajdują się trzy otwory do windowania uzbrojenia i zaopatrzenia,a w stropach obu kondygnacji haki ułatwiające poziome przemie-szczanie dział i części. Na piętro prowadzą mistrzowsko wbudowane w filar półbastionu grani-towe schody kręcone. Z parteru można przechodzić
bezpośrednio do krytej bramy wiodącej na plac alarmowy.


Fosa Wodna

Już od około 1859 roku otaczała centrum fortu do którego prowadził most zwodzony. Przyfortowy odcinek został zasypany w roku 1876, a jej nowy
fragment poprowadzono wprost do Świny, przecina-jąc go groblą komunikacyjną.
Była to jedyna droga do fortu. Obsadzona była strzelcami z wartowni, a z prawej strony mitralieza, a później karabin maszynowy.


Kazamaty

Górny taras artyleryjski

Zwany też galerią lub ławą działową, powstał w obecnym kształcie w latach 1876-77 przez prawie liniowe, równoległe do morza ustawienie ośmiu platform (berbet) działowych z których dwie prawoskrzydłowe zostały zaniedbane na rzecz zmodernizowanych w centrum i na lewym skrzydle. Między barbetami na tzw. trawersach są uplasowane różnorodne schrony.W części centralnej znajduje się schron (trzeci od lewej) komunikacyjno-załogowy z ukrytymi schodkami do podwalni i na plac alarmowy. W schronach z późniejszymi żelbeto-wymi kopułami gromadzono doraźną ilość amunicji. W schronach 2 i 4 od prawej ostała się część urządzeń wyciągowo-podawczych, a w ostatnim -
siódmym - schronie lewoskrzydłowym - resztki stalowej ścianki działowej.
Także w platformach armatnich pozostały resztki różnych systemów mocowania dział, które do około 1900 roku nie posiadały oporopowrotników - od
najstarszych pierścieni do lin - na prawym skrzydle do ankrów i śrub mocujących podstawę przedniej części łoża: tylna jej część zwana ogonem była przesuwana po stalowej prowadnicy. Działa były wtłaczane na taras dwoma pochylniami.



Wnętrze Muzeum w reducie Fortu

Kaponiera północno-wschodnia

Jest to budowla obronna wyprowadzana na fosę już w latach 60. XIX wieku. W obecnym kształcie pocho-dzi z roku 1876. Z tego miejsca pluton strzelców miał obserwować i bronić fosę i ewentualnie kontratakować, do czego służył przepust przy stoku wału. Przy wejściu znajduje wpust na belki dodatkowo ryglujące dawne wrota.


Kazamaty

Kazamaty w dzisiejszej liczbie dziesięciu sztuk pochodzą z przebudowy z lat 1876-77, kiedy to osłonięto je od strony morza dodatkowym murem
zabezpieczającym, co dało obejściowy korytarz komunikacyjny (ambit). Nad podwalinami zbudowano mocny, ceglany strop kolebkowy, oparty na grubych
ścianach z filarami, dźwigający znaczną część ławy działowej. W fasadzie znajdują się liczne drzwi i okna, otwory wywietrznikowe i sączki
odprowadzające wodę ze stropu. Skrajne drzwi prowadzą do ambitu i do podwójnych bojowych magazynów amunicyjnych, połączonych ze schronami na galerii specjalnymi szybami podawczymi. Czwarte wejście od prawej wiedzie do nawodnej kaponiery i krytych schodów na górę.


Ponadto

a.. Jedna z najlepiej zachowany w Europie ława artyleryjska - ciąg kamienno-ceglanych stanowisk dla dział nabrzeżnych kalibru 150 i 210 mm, z
zachowanymi reliktami różnych typów mocowań armat.

b.. Reduta, pełniąca jednocześnie rolę obiektu koszarowego fortu. Nad wejściem dwa kamienie granitowe z datą ukończenia budowy. W stropie przy
wejściu dwa szyby windy do transportu dział na piętro oraz mniejszej windy amunicyjnej.

c.. Na północnym i południowym odcinku fosy dwie kaponiery,połączone z fortem podziemnymi tunelami.

d.. Mały dziedziniec z kazamatami pod galerią artyleryjską.

e.. Magazyny amunicyjne i prochownie w zachodnim skrzydle fortu.

f.. Dwie remizy artyleryjskie i dawne stanowiska ogniowe dla dział polowych na południowym wale fortu nad południową kaponierą.

g.. We wnętrzu reduty Fortu Muzeum, a w nim między innymi: działko rewolwerowe 37mm, kartaczownica Gatlinga, kolekcja oryginalnych mundurów i inne.

h.. Na placu musztry wrak transportera SDKFZ 7/2, który został wyciągnięty z morza, w okolicach Dziwnówka (Pomorze Zachodnie) w 2006 roku.

Przed Fortem brama broniona orzez żołnierzy Pruskich.
Świetne dopracowane oprowadzanie Fortu przez sto-sownie uzbrojonych i umundurowanych żołnierzy.
Fajna zabawa i nauka historii.